Tekst Wilma Wagenaar-Inspiratie avond

Dit is de tekst zoals Wilma Wagenaar dit heeft voorgedragen tijdens onze inspiratie avond op 26 maart.

Ik ben Wilma Wagenaar, woon in Oosterhout en organiseer al zeven jaar schilderretraites in verschillende kloosters. Eerst een aantal jaren hier inOosterhout in de Paulusabdij, sinds vier jaar bij de Benedictijnen in Egmond en Doetinchem, er zijn contacten met de Benedictijnen in Brugge, en dit jaar ben ik uitgenodigd naar Frankrijk om workshops te geven tijdens een stilteretraite nabij Lyon.

Ton Broekx heeft mij gevraagd om vanavond het thema in te leiden van de komende expositie, OPBLOEI.

Jullie staan voor de uitdaging om je creativiteit tot bloei te laten komen. Sommigen van jullie zullen al een heleboel ideeën hebben; zijn misschien al begonnen met schetsen of schilderen. Anderen zitten nog voor hun witte doek en hun lege schetsboek, en vragen zich vertwijfeld af: waar moet ik beginnen?  Hoe kan ik mijn creativiteit laten opbloeien, hoe kom ik aan een goed idee, en hoe kan ik dat gaan uitwerken? —-

In het overleg voorafgaande aan deze avond vroeg ik aan Ton of ik over het geloof mocht spreken in relatie tot creativiteit. Tot mijn blijdschap zei hij volmondig: JA, GRAAG zelfs!

Het grote voorrecht van gelovigen is namelijk, dat die in relatie staan met DE bron van alle creativiteit: de Schepper van alle dingen.  Degene die het Heelal schiep, inclusief supernova’s en zwarte gaten, maar die ook de kleine zoutkristallen vormde, die ons eten smakelijk maken. Degene die de zijderupsen hun tere weefsels leerde weven, maar ook diep in de aardkorst de hardste diamanten liet ontstaan. —-

De Bijbel noemt God:  de Hemelse Vader, die ons schiep naar Zijn beeld.  We zijn dus geboren met eigenschappen, die Hemzelf weerspiegelen. In verschillende mate en op verschillende terreinen, maar allemaal naar Zijn beeld. En, omdat we op onze Vader lijken, ontspringt ook in ons een bron van scheppingsdrang, scheppingsvreugde.

En die scheppingsdrang, die creativiteit, is net als water: het kan de dingen, waarmee het in aanraking komt, tot bloei brengen. Het kan de wereld en het leven mooier maken. Het kan grauwe, dorre plaatsen veranderen in oases van kleur en geur en vruchtbaarheid.

De filosofen uit de oudheid roepen op tot het nastreven van VERUM, BONUM, PULCHRUM. Streef naar wat WAAR is, wat GOED is, wat UITNEMEND is. Kunst is een prachtige manier om deze drie begrippen te verkennen en vorm te geven. Dit is dan ook eeuwenlang een uitgangspunt en maatstaf geweest. Niet voor niets heet de beroemde Haagse kunstsociëteit: Pulchri, uitnemende.   Deze filosofische begrippen vinden hun bijbelse equivalent in de woorden van Paulus uit Filippenzen 4:8: “Alles wat waar is, wat waardig is, wat deugd heet en lof verdient, bedenkt dat”.

En nu ga ik hier een kanttekening plaatsen, want:  Er is nl. In de kunst een valkuil. — En dat is de valkuil van de te hoog gestelde doelen en de valkuil van de soms te hoog gelegde lat. De valkuil die teleurstelling brengt, en ontgoocheling.

Maar de bedoeling van onze creativiteit is juist een stuk levensvreugde en scheppingsvreugde ervaren in ons dagelijks leven, in het doen van ons dagelijks werk. Zodat we beelddrager zijn van onze Vader, die het water schiep dat de Niagarawatervallen vormde, maar die ook het water schiep van de zachte lenteregen, die nieuw leven brengt in ons eenvoudige leven, nieuw leven in ons bescheiden tuintje.

Veel in ons leven zal eenvoudig en bescheiden zijn, en de échte kunst, de échte creativiteit,  is om dáár juist wat goeds, wat waarachtigs en wat uitnemends van te maken.

Een goede maaltijd, met aandacht bereid;  een helder en goed leesbaar geschreven rapport of verslag  zonder opgedirkte feiten;  een verzorgd huisdier in een schoon hok;  een heilzaam familieklimaat waarin ieder gezinslid, mét zijn eigenaardigheden,  tot zijn recht kan komen. Allemaal creatieve uitingen van goedheid, waarheid, uitnemendheid.

Ik zou hierbij een pleidooi willen houden voor wat ik ben gaan noemen: de ‘kleine creativiteit’. Daaronder versta ik: Elke dag aandacht besteden aan iets kleins, iets eenvoudigs, en DAAR het goede, het waarachtige, het uitnemende in zien, — DAT houdt de stroom van de creativiteit levend en richt je aandacht op de rijkdom van de dagelijkse dingen. En daar bloeit dan vanzelf schoonheid uit op. Dan komt de kunst vanzelf, is mijn ervaring.

Creativiteit kan verwoestend zijn, als het allesoverheersend wordt. Als alles moet wijken voor de kunst, dan kunnen gezondheid en privéleven meegesleurd worden in een vernietigende maalstroom. Dan kan het leven terechtkomen in een waterval, waar alles dondert en bruist, en richting afgrond raast.

Zelf ben ik blij dat het water van de wereld niet alléén maar in de vorm van watervallen verschijnt, maar dat het langs duizend kleine wegen van het hoogland naar de zee loopt, en dat het onderweg op duizend kleine manieren de wereld mooier maakt. Hier en daar een bron, een poeltje, een stroompje, een vochtig plekje, een rulletje, een drinkplaats. En langs de kanten sappig gras, bloemen, kleine diertjes, zoemend leven.

André Vlieger vertelde onlangs, in een dienst waar ik te gast was, dat het woord voor BRON in het Arabisch en Hebreeuws hetzélfde woord is als het woord voor OOG. Ik zag toen een stille poel voor me, een vergeten plas water misschien, waarin de hemel weerspiegelde.  —

Je kunt van een waterval véél zeggen,  een waterval is indrukwekkend, zéker. Groots en machtig, zéker, en als zodanig óók een uiting van Gods’ grootheid. Absoluut! “De stem van God is als het geluid van vele wateren”, zegt de oude Bijbelvertaling. Overdonderend!  —

Maar —  een waterval zal nooit de hemel weerspiegelen.

Ik wens jullie veel succes met het creatieve proces; laat duizend bloemen bloeien, als kinderen van jullie Vader.

Dank je wel.

Reacties zijn gesloten.